Biurokracja

Biurokracja to scentralizowany system organizacyjny, w którym władza powiązana jest z urzędem. Według innej definicji jest to ogół ludzi, który zajmuje się pracami administracyjnymi. Przez to pojęcie oznacza się oderwanie władzy od obywateli, a także urzędników, którzy podejmują szkodliwe decyzje dla społeczeństwa. Nazwa pochodzi od połączenia dwóch słów – francuskiego bureau (oznaczającego urząd) oraz greckiego kratos (władza). W ten sposób możliwe jest rozumienie biurokracji jako władzę oderwaną od społeczeństwa oraz urzędnika, który ślepo trzyma się formalnej strony przepisów.

Trochę historii

Takie pojęcie zostało użyte po raz pierwszy przez Vincenta de Gournay we Francji w 1745 roku. To pojęcie było stosowane w wydźwięku pejoratywnym – kierowane były do urzędników państwowych, a później również do dużych organizacji. Pierwszym badaczem biurokracji był jednak Max Weber. Dla niego stanowiła ona model idealny. Tym zagadnieniem zajmowały się również takie osoby jak Alexis de Tocqueville oraz Karol Marks. Pierwsze firmy administracji państwowej pojawiły się już w starożytności. W ówczesnych imperiach zorganizowana mobilizacja zasobów pozwalała między innymi na utrzymanie ośrodków własny oraz dysponowanie nimi w inny sposób niż miało to miejsce do tej pory. Tworząca się biurokracja miała istotną rolę ograniczania arbitralnych decyzji monarchy, co zaczęło dość mocno wyróżniać państwa europejskie od azjatyckich.

Zalety

Według niektórych badaczy biurokracja jest idealnym modelem zarządzania państwem. Jej cechy to między innymi: działania ściśle uregulowane określonymi przepisami, ustalone obszary działań poszczególnych urzędników, wyraźna hierarchia władzy, stosunki bezosobowe między urzędnikami, odpowiednie przygotowanie i edukacja, możliwość wspinania się po szczeblach kariery zawodowej, sfera zawodowa urzędników, wymiana informacji poprzez przekazywanie dokumentów, zgromadzone akta stają się pamięcią organizacji, urzędnicy mogą liczyć na wysoki prestiż.

Wady

Do wad modelu biurokracji można zaliczyć chociażby: brak sprawnego działania w nietypowych sytuacjach, problemy w wdrażaniem innowacji, konflikty pomiędzy ekspertami, przemieszczenie celów, pojawienie się nieformalnych grup w organizacji, brak zmian w strukturach biurokratycznych, wyuczona bezradność, skrzywienie zawodowe, psychoza zawodowa, konformizm, biurokratyczne błędne koło, stworzenie człowieka organizacji oraz inne.

Ocena czytelników
[Głosów: 5   Average: 2.8/5]