Płaca – definicja, podział i podstawowe pojęcia

Płaca to ogół wydatków pieniężnych oraz świadczeń wypłacanych pracowników z tytułu ich zatrudnienia. Pojęcie to obejmuje nie tylko wypłaty pieniężne, ale też inne dodatki oraz świadczenia w naturze: materiały, towary, bony, usługi itd. lub ekwiwalent wypłacany pracownikom przez pracodawcę za wykonaną pracę.

Wysokość wynagrodzenia

Wysokość wynagrodzenia jest ustalana indywidualnie w trakcie podpisywania umowy o prace lub cywilnoprawnej – przed wykonaniem pracy, zlecenia czy dzieła. Oczywiście w polskim prawie istnieją pewne ograniczenia, które dotyczą chociażby minimalnego wynagrodzenia w przypadku umowy o pracę oraz w toku są działania zmierzające do ustalenia minimalnej stawki godzinowej na umowie cywilnoprawnej. Wynagrodzenie jest obciążone podatkiem dochodowym oraz składkami ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe, chorobowe, zdrowotne).

Wyróżniamy płacę brutto – jest to łączna kwota wynagrodzenia, na którą składają się wszystkie obciążenia. Płaca netto jest natomiast kwotą brutto, ale pomniejszoną o te obciążenia. Jest to kwota, którą podmiot dostaje do własnej dyspozycji. Wysokość płacy jest uzależniona przez wiele czynników. Przede wszystkim to jakimi dochodami może pochwalić się dane przedsiębiorstwo. Duże korporacje są skłonne płacić więcej niż małe, rodzinne przedsiębiorstwa. Innym czynnikiem, który jest dla nas ważny to wykształcenie, rodzaj stanowiska, doświadczenie w branży, pozycja związków zawodowych itd.

Podział wynagrodzeń

Wynagrodzenia dzielą się jeszcze na osobowe oraz bezosobowe. To pierwsze wnikają z tytułu umowy o pracę i składają się na nie: wynagrodzenie zasadnicze, wszelkie dopłaty (np. premie, dodatki służbowe), płace uzupełniające, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop. Bezosobowe zaś są związane z umowami cywilno-prawnymi oraz agencyjnymi. W rozumieniu przepisów podatkowych do wynagrodzeń nie zalicza się świadczeń wypłacanych ze środków ZUS, ekwiwalentów za odzież roboczą itd., kosztów podróży służbowej oraz wypłat z tytułu projektów wynalazczych i racjonalizatorskich.

Jaka jest rola i funkcja płac?

Wiadomym jest, że główną funkcją płacy jest zapewnienie utrzymania siebie oraz rodziny. Pieniądze otrzymywane z tytułu pracy mają zaspokajać podstawowe potrzeby. Jest to funkcja dochodowa, która nie jest jednak jedyną rolą płacy. Oprócz tego może ona pełnić funkcję motywacyjną – dzięki temu pracownicy są w stanie przywiązywać większą uwagę do wykonywanej pracy, zachować lojalność w stosunku do pracodawcy. Ostatnią znaczącą rolą płacy jest funkcja kosztowa. Dla pracodawcy wypłacanie wynagrodzeń jest kosztem, który jednak może przynieść wymierne korzyści dla przedsiębiorstwa.

Ocena czytelników
[Głosów:4    Średnia:4.3/5]

1 komentarz